Koty perskie uważane są za najpopularniejszą kocią rasę na świecie. Długie, miękkie futro, płaski pyszczek i łagodny charakter zaskarbiają im rzesze miłośników na wszystkich kontynentach. Persy występują w wielu odmianach barwnych, różniących się nie tylko kolorem futra, ale też szczegółami anatomii. Wszystkie odmiany łączy jednak długa okrywa włosowa, krępa budowa i okrągła głowa ze spłaszczonym profilem.
Historia
Pierwsze wieści o kotach porośniętych długim włosem dotarły do Europy około roku 1521. Pod koniec XVI wieku podróżnik Nicolas Fabri de Pieresc przywiózł z Turcji pierwsze koty długowłose. Dotychczas w Europie znano wyłącznie koty krótkowłose, nowa długowłosa odmiana była więc interesującą nowością. Koty angorskie, bo o nich mowa, wzbudzały ciekawość. W dobrym tonie było trzymać je na dworach, dlatego stały się niezwykle popularne wśród książąt europejskich, magnatów i najbogatszej szlachty. Koty zaczęto rozmnażać, starano się uzyskać jak najdłuższą i najdelikatniejszą okrywę włosową oraz przeróżne odmiany barwne. W różnych regionach naszego kontynentu nazywane były inaczej – zależnie od miejsca, z którego zostały przywiezione. Podobne koty zwane więc były kotami chińskimi, azjatyckimi, indyjskimi. Współczesna nazwa „koty perskie” nie określa rzeczywistego pochodzenia tych kotów, a jest jedynie nazwą zwyczajową.
Koty perskie nie zawsze przypominały dzisiejszych przedstawicieli rasy. Pierwsi przedstawiciele byli raczej szczupłej, smukłej budowy, mieli wydłużone pyszczki i skromniejszą okrywę włosową. Lata hodowli selekcyjnej zmieniły dawne koty angorskie w dzisiejsze krępe, puszyste persy o płaskich pyszczkach. Najważniejsze zmiany dokonały się w ostatnich latach XIX wieku za sprawą królowej Wiktorii, która w 1871 roku nabyła parę niebieskich persów i zainicjowała hodowlę w Anglii. W 1890 roku powstał pierwszy Klub Persa, a trzy lata później w „Cat Review” opublikowano pierwszy artykuł na temat nowej rasy.
Do Polski persy trafiły w latach 70. XX wieku za sprawą Pani Jolanty Kotłubiej. Obecnie persy to doskonała rasa „kanapowa”.
Wygląd
Budowa
Pers to kot długowłosy, krępej budowy ciała, duży lub średniego wzrostu (waga od 3,5 do 6 kg, zależnie od odmiany i płci). Dojrzałość osiąga w wieku 2 lat.
Głowa persa jest duża, okrągła, szeroka i masywna, o pełnych policzkach i podbródku oraz wypukłym czole. Szyja krótka i gruba. Oczy duże, okrągłe, szeroko rozstawione, dość wypukłe, kolor tęczówki uzależniony od umaszczenia – od barwy pomarańczowej do miedzianej, orzechowej, ciemnozielonej, szmaragdowej, niebieskiej lub niebieskozielonej. U odmiany białej częsta różnookość (jedno oko pomarańczowe, drugie niebieskie). Uszy małe, nisko osadzone, skierowane do przodu, z obfitymi pędzelkami włosów wewnątrz. Nos mały, krótki, szeroki, tępo zakończony, z profilu powinien tworzyć linię pionową prowadzoną od czoła po brodę. W ostatnich latach najbardziej pożądany jest nos silnie zredukowany (wersja amerykańska), z bardzo wyraźnym stopem, znajdujący się niemal między oczami. Tułów persa jest mocny, krępy, proporcjonalny, nie sprawiający wrażenia ociężałego, dobrze umięśniony i o mocnym kośćcu. Grzbiet prosty, pierś szeroka. Kończyny krótkie, grube, mocne. Łapy duże, o dużych poduszkach z kępkami włosów między palcami. Ogon krótki, bardzo puszysty, skierowany prosto ku ziemi.
Szata i umaszczenie
Podszerstek miękki i gęsty, okrywa włosowa długa, pełna, jedwabista, gęsta. Włosy są napuszone i odstają od ciała. Wokół szyi kryza, na tylnych nogach portki, włos krótszy na barkach, głowie i karku, najdłuższe na grzbiecie i brzuchu. Zimą okrywa dużo okazalsza niż latem. Podczas ruchu okrywa powinna falować.
Istnieje 149 odmian barwnych persów – 7 jednokolorowych, 10 pododmian barwnych kotów dymnych, odmiany szylkretowe (17 pododmian), kameo, colourpointy (20 odmian), pręgowane i dwukolorowe.
Charakter
Persy to spokojne, zrównoważone i łagodne koty. Lubią ludzi, bardzo przywiązują się do całej rodziny. Są prawdziwymi pieszczochami – uwielbiają głaskanie, czesanie, drapanie. Nie lubią samotności, zawsze chętnie przystają na propozycje człowieka – zabawa z dziećmi lub dorosłymi to dla nich wymarzona rozrywka. Nigdy nie używają pazurów i zębów, są zupełnie pozbawione agresji, dlatego można spokojnie powierzyć im nawet małe dzieci. Gości w domu akceptują szybko i bez problemów, łatwo też przystosowują się do nowych warunków. Nie przejawiają tendencji niszczycielskich. Nie są złośliwe, łatwo też wybaczają. Są świetnie przystosowane do życia w mieszkaniach. Często mają do dyspozycji ogród lub wybieg, nie korzystają z nich wybierając wygodną kanapę lub własną miękką poduszkę. Persy lubią znajdować się w centrum uwagi, bywają też uparte.
Pielęgnacja
Persy muszą być codziennie szczotkowane (przez około 20 minut), o czym zapomina część ich opiekunów. Nawet kilkudniowa przerwa w zabiegach pielęgnacyjnych może skończyć się dla persa wielkim kołtunem, który nie da się już rozczesać i trzeba go będzie wyciąć. Kołtuny mogą też spowodować choroby skóry. Co jakiś czas wskazane jest kąpanie persów w specjalnych szamponach przywracających sierści połysk i jedwabistość. Do czesania można używać rozczesujących pudrów.
Aby futro persa było lśniące i zdrowe, konieczna jest urozmaicona dieta. Poza dobrze zbilansowaną karmą pers powinien dostawać mięso wołowe, nabiał, drób i witaminy.
Persy miewają kłopoty z oczami – z powodu wielkości i wypukłości rogówki narażone są na urazy mechaniczne oraz infekcje. Oczy należy przemywać płatkami higienicznymi zwilżonymi przegotowaną wodą lub specjalnymi preparatami kupionymi w sklepie zoologicznym.
