Porażenie nerwu promieniowego to poważne zaburzenie neurologiczne występujące u koni, które może znacznie wpłynąć na ich sprawność ruchową, komfort życia i dalsze użytkowanie. Nerw promieniowy (nervus radialis) odpowiada za unerwienie mięśni prostowników przedramienia i stawu nadgarstkowego, dlatego jego uszkodzenie prowadzi do zaburzeń w poruszaniu się kończyną piersiową. W tym artykule przyjrzymy się dokładnie mechanizmowi porażenia, jego objawom, diagnostyce i możliwościom leczenia.
Nerw promieniowy to największy nerw kończyny piersiowej konia. Przebiega wzdłuż ramienia, przechodząc przez rowek w kości ramiennej, i odpowiada za prawidłową funkcję prostowników łokcia, nadgarstka i palców. Jego uszkodzenie skutkuje utratą kontroli nad ruchem prostowania tych struktur, co prowadzi do charakterystycznych objawów kulawizny i deformacji postawy.
Przyczyny porażenia nerwu promieniowego
Do porażenia może dojść na skutek różnych czynników, m.in.:
- urazy mechaniczne – silne uderzenia w okolice ramienia lub stawu łokciowego, złamania kości ramiennej,
- długotrwałe uciski nerwu – np. podczas niewłaściwego transportu lub zbyt długiego znieczulenia w pozycji bocznej,
- zakażenia lub stany zapalne – ropnie, zapalenia pochewek ścięgnistych w sąsiedztwie nerwu,
- nowotwory lub zwłóknienia – uciskające nerw promieniowy.
Objawy kliniczne
Objawy zależą od stopnia uszkodzenia nerwu. Najczęściej obserwuje się:
- brak możliwości uniesienia kończyny piersiowej,
- zgięcie nadgarstka i palców, koń czyni wrażenie „ciągnięcia” kopyta po ziemi,
- zwisanie kończyny, brak odruchu prostowania stawu łokciowego,
- problemy z poruszaniem się, często koń podpiera się grzbietową stroną kopyta,
- zaniki mięśniowe – przy dłuższym przebiegu porażenia.
W przypadku częściowego porażenia objawy mogą być subtelniejsze, ale nadal wpływać na użytkowość zwierzęcia.
Diagnostyka
Rozpoznanie opiera się na:
- dokładnym badaniu klinicznym – ocenie postawy, ruchu i reakcji neurologicznych,
- badaniu ortopedycznym i neurologicznym,
- diagnostyce obrazowej – RTG (w celu wykluczenia złamań), USG, a w zaawansowanych przypadkach również rezonans magnetyczny,
- elektromiografii (EMG) – pozwala ocenić przewodnictwo nerwowe i stopień uszkodzenia.
Leczenie i rehabilitacja
Leczenie zależy od przyczyny i rozległości uszkodzenia nerwu:
- unieruchomienie kończyny – stabilizacja nadgarstka za pomocą szyn lub opatrunku gipsowego,
- leki przeciwzapalne i przeciwobrzękowe,
- terapia witaminowa – szczególnie witaminy z grupy B wspierające regenerację nerwów,
- rehabilitacja – masaże, fizjoterapia, elektrostymulacja mięśni,
- w przypadkach mechanicznego ucisku – interwencja chirurgiczna może być konieczna.
Rokowanie zależy od przyczyny i szybkości wdrożenia terapii. W łagodniejszych przypadkach możliwy jest pełny powrót do zdrowia, natomiast przy całkowitym uszkodzeniu nerwu rokowanie jest ostrożne.
Porażenie nerwu promieniowego u koni to poważna dysfunkcja neurologiczna, która wymaga szybkiej diagnozy i kompleksowego leczenia. Właściwa opieka, wczesna rehabilitacja oraz unikanie czynników ryzyka (np. odpowiednie układanie konia podczas operacji czy transportu) są kluczowe dla powrotu zwierzęcia do sprawności. W przypadku zauważenia nietypowej postawy lub trudności w ruchu kończyny piersiowej – natychmiastowa konsultacja z lekarzem weterynarii jest niezbędna.
